De rol van voeding na een IC-opname

De rol van voeding na een IC-opnamePatiënten die op op de intensive care hebben gelegen, kunnen het ‘post intensive care syndroom’ (PICS) ontwikkelen, wat een langdurig effect op de gezondheid kan hebben. Bij het herstel na een IC opname, zowel in de subacute herstelfase als op de langere termijn, is optimale voeding essentieel. Welke adviezen gegeven moeten worden, hangt af van de klinische diagnose, comorbiditeiten en complicaties. Ook de ontwikkeling van dysfagie, gewichtsverlies of sarcopenie, wat op kan treden tijdens een ziekenhuisopname, speelt een rol. Tijdens de revalidatie is het belangrijk dat patiënten goede voedingszorg ontvangen om de voedingstoestand te verbeteren, het verlies van spiermassa en spierfunctie te herstellen en zo de kwaliteit van leven van patiënten te verbeteren. Hierbij is het van belang dat patiënten voldoende energie en eiwit consumeren. Dit is niet altijd makkelijk te bereiken doordat patienten vaak psychische en praktische uitdagingen ervaren bij de voedingsinname. Dr. Lim Yen Peng, een ervaren diëtiste uit Singapore, bespreekt het onderwerp met het FrieslandCampina Institute.

Dr. Lim Yen Peng is hoofddiëtiste en afdelingshoofd van het Nutrition and Dietetics Department van het Tan Tock Seng Hospital in Singapore, waarvan ook het ‘National Centre for Infectious Diseases’ deel uitmaakt. Ze speelt een toonaangevende rol in de ontwikkeling van de dietetiek. Als voorzitter van het subcomité voor voeding van het ziekenhuis leidt ze een interdisciplinair team om de voedingszorg in het ziekenhuis te verbeteren. Lim is ook actief als medewerker binnen het verbeteringsprogramma voor klinische processen binnen het ziekenhuis. Op nationaal niveau is ze medevoorzitter van het panel van diëtisten van het Ministerie van Volksgezondheid. Ook is ze betrokken bij de Werkgroep Verpleeghuizen van ditzelfde ministerie, waar ze advies geeft om de  voedingszorg in verpleeghuizen te verbeteren.

Welke rol spelen diëtisten in de nazorg van IC-patiënten?

Diëtisten spelen tijdens de herstelfase een essentiële rol binnen het multidisciplinaire team. Diëtisten bepalen de voedingsbehoeften van een patiënt, prioritiseren de voedingsproblemen en  plannen en implementeren voedingsinterventies om de voedings- en hydratatiestatus van patiënten te optimaliseren. Daarnaast zorgen ze voor continuïteit van de voedingszorg binnen een multidisciplinaire setting, door voortdurend de behoeften en voortgang van de patiënt te monitoren.

Naast het begeleiden van patiënten, is er ook een voortrekkersrol voor diëtisten om de samenwerking op te zoeken met andere disciplines. Diëtisten zouden moeten pleiten voor wijzigingen binnen zorginstellingen en -systemen, om zo cultuurverschuivingen teweeg te brengen en positieve veranderingen in voedingszorg te bevorderen. Communicatie is essentieel om goede relaties en betrokkenheid op te bouwen.

Wat zijn de voedingsaanbevelingen voor herstel na een IC-opname?

Begeleiding met de juiste voeding na IC-opname en in de herstelfase is net zo belangrijk als tijdens een IC-opname. Hoewel er geen officiële klinische aanbevelingen voor de inname van energie en eiwit na een IC-opname zijn, is het toch belangrijk dat patiënten voldoende energie en eiwit consumeren om de spieropbouw te ondersteunen en ondervoeding te voorkomen.

Zanten et al. (2019) suggereren dat tijdens het herstel van een IC-opname en na het ontslag uit het ziekenhuis een grotere behoefte aan energie en eiwitten bestaat.1

Herstel na IC-opname Na ontslag uit het ziekenhuis
Energiebehoefte 125% van energieverbruik in rust 150% van energieverbruik in rust
Eiwitbehoefte 1,5-2,0 g/kg lichaamsgewicht/dag 2,0-2,5 g/kg lichaamsgewicht/dag

Als het gaat om eiwit, welke andere factoren moeten in acht worden genomen naast de hoeveelheid?

De rol van voeding na een IC-opname 1Naast de hoeveelheid is het belangrijk om te kijken naar het innamepatroon en de eiwitkwaliteit. Omdat de anabole drempel voor eiwit per maaltijd hoger is bij oudere mensen, is het raadzaam om bij iedere maaltijd 25 tot 30 gram hoogwaardig eiwit, waarvan 10 gram essentiële aminozuren, te nuttigen. Zo wordt de spiereiwitsynthese maximaal gestimuleerd en de spiermassa behouden. Deze hoeveelheid hoogwaardig eiwit vertoont ook bij jongere volwassenen een vergelijkbaar effect.2 Verder wordt gesuggereerd dat een gelijkmatige verdeling van eiwitinname over de dag de spiereiwitsynthese beter stimuleert dan een ongelijkmatige verdeling.3

Welke invloed hebben orale voedingssupplementen?

Het gebruik van orale voedingssupplementen helpt niet alleen de energie- en eiwitinname te verhogen, maar leidt ook tot aanzienlijke gezondheidsverbeteringen en betere gezondheidsuitkomsten. Dit blijkt uit de EFFORT-studie, waarin een significante vermindering van negatieve klinische uitkomsten werd gezien, waaronder mortaliteit, opname op de intensive care, heropname in het ziekenhuis, ernstige complicaties en achteruitgang van functioneren.4

Verschilt de voedingsondersteuning na een IC-opname voor patiënten die werden opgenomen wegens COVID-19 van die voor patiënten die werden opgenomen voor andere ziekten?

Na een IC-opname is het optimaliseren van de voedingstoestand voor elke patiënt het doel. De zorg die gegeven wordt moet worden afgestemd op de fysiologische, fysieke en psychologische behoeften van de patiënt. Daarnaast moet ook rekening gehouden worden met eventuele ondervoeding, sarcopenie, dysfagie en individuele revalidatiedoelstellingen. Dit kan namelijk de voedingsbehoefte en -inname beïnvloeden. Het is ook belangrijk dat voedingsinterventies worden gemonitord om de continuïteit van de zorg te waarborgen.

Lees meer: